سنت و بدعت
انتخاب این موضوع به این مناسبت است که در ماه شعبان بیشترین بدعتها صورت می گیرد و آن هم برای کسب اجر و پاداش برای کسانی که آگاهانه یا ناآگاهانه بدعتها را ترویج می دهند، یا به آن عمل می کنند. با استناد آیاتی از قرآن کریم و فرمایشات گهربار پیامبر در این رابطه مطالبی عرض خواهد شد، دعا کنید خداوند متعال به همه ما توفیق عمل با اخلاص عنایت بفرماید:
سنت در لغت به معنی راه و روش است. اما در اصطلاح شریعت مقدس اسلام سخنان پیامبر و عمل پیامبر و تایید پیامبر سنت است، هر عملی که پیامبر در حیاتشان انجام داده اند و هر دستوری را که به این امت داده اند و هر عملی هم که اصحاب و یاران ایشان در محضر ایشان انجام داده اند یا در غیاب ایشان انجام داده اند و پیامبراعتراضی نکرده اند این هم سنت است.
پیامبر هیچگاه در مقابل کار خلاف سکوت نمی کردند حتی پیروی از سنت پیامبر طبق آیات قرآن بر هر مسلمان فرض و واجب است. (لقد کان لکم فی رسول الله اسوة حسنة لمن کان یرجوا الله و الیوم و ذکر الله کثیرا) رفتار پیامبر و اقوال و گفتار پیامبر برای شما مسلمانان سرمشق و الگو است. برای هر فرد مسلمانی که ایمان به خدا و روز قیامت دارد! باید پیامبر را به عنوان الگوی خودش بداند و به پیامبر تاسی و اقتدا نماید.
در آیه دیگر خداوند متعال می فرماید: (و ما آتاکم الرسول فخذوه و ما نهاکم عنه فانتهوا) هر آن چه را که پیامبر خدا برای شما آورده است آن را محکم بگیرید و به آن عمل کنید و از هر آن چه که پیامبر شما را منع فرموده است، دست بردارید و هدایت هم در اطاعت و پیروی از رسول خداست.
(وان تطیعوه تهتدوا واتبعوه لعلکم تهتدون) اگر شما از پیامبر اطاعت کردید، هدایت می یابید راه حق را در می یابید. از پیامبر خدا اطاعت و پیروی کنید تا اینکه راه هدایت و حق را دریابید.
اینها همه آیاتی است که از هزاران آیاتی که صراحتا تاکید می فرماید خداوند متعال بر اطاعت و پیروی از دستورات پیامبرتاکید دارند. عرباص بن ساریه (رض) می فرمایند: (وعظنا رسول الله موعظة ذرفت منها العیون و وجلت منها القلوب فقلنا یا رسول الله ان هذه موعظة مودع فاوصنا قال ترکتکم علی البیضاء لیلها کنهار ها لا یزول عنها الا ها لک و من یعش منکم فیسری اختلافا کثیرا فعلیکم بسنتی و سنة الخلفاء الراشدین المهدیین من بعدی عضوا علیها بالنواجذ) روزی پیامبر خدا (ص) سخنرانی بسیار بلیغی ایراد فرمودند. آنچنان به ما پند و اندرز دادند که اشکها از چشمان جاری شد و قلبها نرم شد و ما عرض کردیم یا رسول الله مثل اینکه این سخنرانی شما و این پند و اندرزو موعظه شما، موعظه خداحافظی است؟ ما را سفارش بفرمایید که ما بعد از شما چه کار کنیم؟
پیامبر می فرمایند: من شما را مانند روز روشن ترک می کنم هر کسی که از این پا فراتر بگذارد هلاک خواهد شد. سپس فرمودند: کسانی که بعد از من زنده خواند بود اختلافات بسیار شدیدی را در بین خودشان ملاحظه خواهند کرد، مشاهده خواهند کرد اما در آن زمان برای رهایی از این اختلافاتی که مسلمانان از نظر اعتقادی از نظر فقهی از نظر گفتار و رفتار دارند. راه نجات در آن زمان چیست؟
فرمودند: اگر می خواهید در چنان زمانی که اختلافات مسلمانان شدید می شوند و گروه های مختلفی در بین مسلمانان به وجود می آید و هر یکی خودش را منسوب به حق می داند در آن زمان راه نجات و راه حق یکی است و آن هم تمسک جستن و پیروی کردن از سنت من و سنت خلفای راشدین و خلفای هدایت شده بعد از من، ابوبکر و عمر و عثمان و علی است.
پیامبر اکرم پیروی از خلفا را بعد از پیروی از خودش بیان می فرمایند و فرمودند به سنت من و سنت خلفا و جانشینان بر حق من تمسک بجویید و آن را محکم بگیرید و به آن عمل کنید!
در روایت دیگر پیامبراکرم (ص) می فرمایند: (ان بنی اسرائیل افترقت علی ثنتین و سبعین ملة و ستفترق امتی علی ثلاث و سبعین ملة کلهم فی النار الاملة واحدة قالوا من هی یا رسول الله قال ما علیه و اصحابی) بنی اسرائیل به 72 فرقه تقسیم شدند، امت من به 73 فرقه تقسیم خواهد شد، همه این فرقه ها به خاطر راه باطلی که می پیمایند به خاطر اعتقادات باطلی که دارند به جهنم می روند. اگر کسی ایمانی داشته باشد شاید از جهنم رهایی یابد و فرمودند: یک امت یک ملت و یک گروه نجات می یابند! اگر پیامبر در این جا توقف می فرمودند و نشانه و علامت آن گروه را بیان نمی کردند امروز هر گروه باطلی ادعا می کرد که ناجی و بر حق من هستم. اما پیامبر نشانه و علامتش را بیان فرمودند کسی که می خواهد بداند که بر حق است و راهش راه صحیحی است باید در میزان سنجشی که پیامبر تعیین نموده اند ایمانش را و اهدافش را و اعتقاداتش را بسنجد و فرمودند راه و روشی که نجات می دهد، گروهی که نجات پیدا می کنند آنها کسامی هستند که راه و روش من و یاران مرا دارند. یعنی کسانی که متمسک به سنت من و متمسک به سنت یاران و اصحاب من هستند ودر راس آنها خلفای راشدین (رض) هستند.
در روایت دیگر می فرمایند (لا یومن احدکم حتی یکون هواه تبعا لما جئت به) ایمان هیچ یکی از شما مسلمانان کامل نمی شود تا زمانی که همه امیال شما و همه خواسته های شما و همه خواهشهای نفسانی شما بر مبنای دستورات من و مطابق دستورات من باشد.
