چند نصیحت از حضرت علی رضی الله عنه
لاَ خَیْرَ فِی مُعِینٍ مَهِینٍٍ، وَلاَ فِی صَدِیقٍ ظَنِینٍ،
در کمک کننده اهانت گر (به تو) و دوست بدگمان خیری نیست.
قارن اهل الخیر تکن منهم، وباین اهل الشر تبن عنهم،
هرگاه با نیکان نزدیک شوی از آنان به حساب می آیی ، و اهرگاه ز بدان دور شو ی از آنان دور به حساب خواهی آمد،
احْمِلْ نَفْسَکَ مِنْ أَخِیکَ عِنْدَ صَرْمِهِ عَلَی الصِّلَةِ، وَعِنْدَ صُدُودِهِ عَلَی اللَّطَفِ وَالْمُقَارَبَةِ، وَعِنْدَ جُمُودِهِ عَلَی الْبَذْلِ، وَعِنْدَ تَبَاعُدِهِ عَلَی الدُّنُوِّ، وَعِنْدَ شِدَّتِهِ عَلَی اللِّینِ، وَعِنْدَ جُرْمِهِ عَلَی الْعُذْرِ، حَتَّی کَأَنَّکَ لَهُ عَبْدٌ، وَکَأَنَّهُ ذُونِعْمَة عَلَیْکَ. وَإِیَّاکَ أَنْ تَضَعَ ذلِکَ فِی غَیْرِ مَوْضِعِهِ، أَوْ أَنْ تَفْعَلَهُ بِغَیْرِ أَهْلِهِ،
دل
خودت را نسبت به برادرت وامدار، زمانی که او از تو جدا گردد، تو پیوند
دوستی را برقرار کن، اگر از تو روی برگرداند تو با وی مهربانی کن، و چون بخل ورزد تو
بخشنده باش، هنگامی که دوری گزیند، تو نزدیک شو، و چون سخت گیرد، تو
آسان گیر، و به هنگام گناهش عذر او را بپذیر، چنان در مقابل وی متواضع باش که
گویا تو بنده او هستی و او صاحبت.
وَاعْلَمْ یَا بُنَیَّ، أَنَّ الرِّزْقَ رِزْقَانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ، وَرِزْقٌ یَطْلُبُکَ، فَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاکَ، مَا أَقْبَحَ الْخُضُوعَ عِنْدَ الْحَاجَةِ، وَالْجَفَاءَ عِنْدَ الْغِنَی!
پسرم بدان که روزی بر دو قسم است، یکی آنکه تو آن را میجویی، و دیگر آنکه او تو را میجوید، و اگر تو به سوی آن نروی، او به سوی تو خواهد آمد، چه زشت است فروتنی به هنگام نیاز، و ستمکاری به هنگام بینیازی،
رُبَّ بَعِیدٍ أَقْرَبُ مِنْ قَرِیبٍ، وَقَرِیبٍ أَبْعَدُ مِنْ بَعِیدٍ، وَالْغَر ِیبُ مَنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ حَبِیبٌ،
چه بسا دوری که از نزدیک نزدیکتر است، و چه بسا نزدیکی که از دور دورتر است، غریب و تنها، کسی است که دوستی ندارد.
إِذَا تَغَیَّرَ السُّلْطَانُ تَغَیَّرَ الزَّمَانُ. سَلْ عَنِ الرَّفِیقِ قَبْلَ الطَّرِیقِ، وَعَنِ الْجَارِ قَبْلَ الدَّارِ
هر گاه حاکم و سلطان تغییر کند، زمانه دگرگون شده، پیش از حرکت از همسفرت بپرس، و پیش از خریدن منزل همسایه را بشناس.
منبع: نهج البلاغه نامه 31
